پخش دوم : تفسیر ماده یک حقوق بشر

بخش دوم تفسیر ماده یک حقوق بشر از دیدگاه جامعه شناسان و حقوق دانان ماده ١ تمام افراد بشر آزاد زاده می‌شوند و از لحاظ حیثیت و کرامت و حقوق با هم برابراند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يكديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند تفسیر ماده یک‌ حقوق بشر بخش دوم از دیدگاه جامعه شناسان و‌حقوق دانان ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر (UDHR) که بر آزادی، برابری در کرامت و حقوق، برخورداری از عقل و وجدان، و لزوم رفتار برادرانه تأکید دارد، اساس و بنیان کل اعلامیه را تشکیل می‌دهد. در زیر، دیدگاه‌های مطرح شده توسط مارگارت سَمِرز، به‌همراه کریستوفر رابرتز، از منتقدان بی‌توجهی سنتی جامعه‌شناسی به حقوق بشر و از طراحان ایده «جامعه‌شناسی حقوق» و شرایط اجتماعی ظهور گفتمان حقوق بشر است. و همچنین یک نگاه کلی حقوقی به این ماده ارائه شده است:نظریات در مورد ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر ۱. مارگارت سَمِرز (Margaret Somers) - جامعه‌شناس مارگارت سَمِرز، به عنوان یک جامعه‌شناس، بر ارتباط عمیق حقوق بشر و مفهوم شهروندی تمرکز دارد. او ماده۱ حقوق بشر را نه تنها یک بیانیه حقوقی، بلکه بیانگر یک مقدمه اجتماعی و اخلاقی برای تعلق و شمول می‌داند. سمرز مفهوم «حق داشتنِ حقوق» () را مطرح می‌کند. به این معنی که شهروندی فراتر از وضعیت صرفاً قانونی است؛ بلکه پیش‌شرط نهادی، اجتماعی و اخلاقی برای شناخته شدن به عنوان یک انسان شایسته کرامت و احترام است.او هشدار می‌دهد که بنیادگرایی بازار و فرآیندهای جهانی طرد اجتماعی و اقتصادی، این حق بنیادین را تضعیف می‌کنند. وقتی افراد از حمایت‌ها و امتیازات اجتماعی شهروندی واقعی محروم می‌شوند، از دایره شمول خارج شده و در واقع از جایگاه خود به عنوان انسان‌هایی با کرامت خلع می‌شوند. به عبارت دیگر، ⬅️ تأکید ماده ۱ حقوق بشر بر کرامت و برابری ذاتی، پیش‌شرطی برای تحقق تمام حقوق دیگر است و نادیده گرفتن آن منجر به فروپاشی مبنای شهروندی می‌شود. ⤵️دیدگاه سمرز، ماده ۱ حقوق بشر را یک سنگر دفاعی در برابر نیروهایی می‌بیند که معنای انسانیت را صرفاً به غرایز زیستی یا منطق اقتصادی تقلیل می‌دهند. ⏪۲. یوهانس مورْسینک (Johannes Morsink) ⏪- فیلسوف و متخصص حقوق بشر یوهانس مورْسینک، استاد بازنشسته فلسفه سیاسی و از مهم‌ترین شارحان اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ کتاب‌ها و مقالات او به‌صورت «ماده به ماده» اعلامیه را بررسی می‌کند. که به طور گسترده‌ای در مورد ریشه‌ها و قصد تدوین‌کنندگان اعلامیه جهانی حقوق بشر تحقیق کرده است، بر بنیادهای متافیزیکی و فلسفی ماده ۱ تأکید می‌کند. مورسینک قاطعانه دفاع می‌کند که ماده ۱ حقوق بشر و کل اعلامیه، وارثان مستقیم و بلافصل حقوق طبیعی در فلسفه روشنگری هستند. او ادعاهای منتقدانی را رد می‌کند که حقوق بشر را صرفاً یک سازه سیاسی یا محصول استعمار می‌دانند. در عوض، بر "حقوق ذاتی" که در شخص انسان نهفته است، پافشاری می‌کند. بر اساس نظر او، تدوین‌کنندگان، از جمله زنان تأثیرگذار کمیته، بر این باور بودند که انسان‌ها به دلیل برخورداری از «عقل و وجدان» () به تجهیزات معرفتی لازم برای درک این حقوق ذاتی مجهز هستند. این دو ویژگی (عقل و وجدان)، دلیل فلسفی نهفته در ماده حقوق بشر ۱ هستند که جهان‌شمول بودن حقوق را توجیه می‌کنند، زیرا این خصوصیات در همه انسان‌های عادی مشترک هستند. از نظر مور سینک، ماده ۱ حقوق بشر یک پرچم اخلاقی و یک معیار متعالی را به دست می‌دهد که ملت‌ها، افراد و گروه‌ها باید به آن نگاه کنند و در غیر این صورت، در معرض محکومیت قرار می‌گیرند. ⏪۳. دیدگاه حقوقی تحلیل حقوقی ماده ۱ آن را اصل بنیادین و محوری اعلامیه و منبع الهام‌بخش برای تمام معاهدات بعدی حقوق بشر می‌داند. ماده ۱ یک بیانیه ماهوی ) است که برابری و کرامت را نه به عنوان امتیازاتی اعطایی، بلکه به عنوان ویژگی‌های ذاتیِ تولد انسان اعلام می‌کند. این ماده زیربنای قانونی برای ممنوعیت تبعیض است که در ماده ۱ به تفصیل آمده است. جمله «تمام افراد بشر آزاد زاده می‌شوند و از لحاظ حیثیت و کرامت و حقوق با هم برابراند» به طور موثر، مفاهیم برده‌داری، تبعیض نژادی و هرگونه سلسله مراتب ذاتی را منسوخ می‌کند. ◀️بخش دوم ماده ۱ که به «عقل و وجدان» و لزوم رفتار «برادرانه» اشاره دارد، جنبه‌ای اخلاقی و وظیفه‌ای را به حقوق اضافه می‌کند. این نشان می‌دهد که حقوق فردی، با یک مسئولیت اجتماعی و اخلاقی همراه است. اگرچه اعلامیه به خودی خود یک معاهده الزام‌آور نیست، اما ماده ۱ به عنوان یک قاعده عرفی بین‌المللی پذیرفته شده است و به عنوان یک معیار مشترک برای سنجش پیشرفت کشورها در زمینه حقوق بشر عمل می‌کند. دوشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۴ . https://t.me/hmanRight https://t.me/ghalamemoalem https://chat.whatsapp.com/K8ZOz0XK0eDFNtzkDAPuTZ?mode=hqrt2