بخش سوم : تفسیر ماده یک حقوق بشر

بخش سوم ماده یک حقوق بشر از نگاه جامعه‌شناسی شناسان و وکلا ماده ۱ اعلامیه حقوق بشر تمام افراد بشر آزاد زاده می‌شوند و از لحاظ حیثیت و کرامت و حقوق با هم برابراند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يكديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند ۱ گیدئون شوبِرگ جامعه‌شناس اهل سوئد (سوئدی) است هسته‌ای‌ترین «هنجار ارزشی» نظام مدرن را بیان می‌کند: برابری ذاتی همه انسان‌ها فارغ از موقعیت طبقاتی، نژادی، جنسی و ملیتی. برچسب «آزاد زاده می‌شوند» نفی نظم‌های پیشاصنعتی و سنتی است که او در تحلیل «شهر پیشاصنعتی» نشان می‌دهد چگونه بر بردگی، قشربندی سخت، و سلسله‌مراتب موروثی استوار بودند؛ این ماده دقیقاً در تضاد با آن جهان اجتماعی است. تأکید بر «حیثیت و کرامت» در زبان شوبِرگ یعنی شناسایی یک منزلت انسانی عام که نباید در ساختارهای شهری، بوروکراتیک و اقتصادی به «ابزار» یا «نیروی کار» فرو کاسته شود. بخش «دارای عقل و وجدان‌اند» به این معناست که نظم اجتماعی مشروع، باید بر مشارکت آگاهانه و مسئولانه همه اعضای جامعه استوار باشد، نه بر اطاعت کورکورانه از نخبگان سیاسی، اقتصادی یا دینی. سرانجام، دعوت به رفتار «برادرانه» را می‌توان به‌صورت مطالبه‌ای برای نوعی همبستگی اخلاقی و حقوقی تفسیر کرد که در آن روابط سلطه و استثمار در شهر و جامعه با الگوی همکاری، احترام متقابل و حمایت از گروه‌های فرودست جایگزین شود. گیدئون شوبِرگ جامعه‌شناس اهل سوئد (سوئدی) است. ۲ نوئل گیل (Noel Gil)، نوئل گیل جامعه‌شناس اهل ایالات متحده است برجسته در حوزه نابرابری‌های جنسیتی و طبقاتی، ماده ۱ اعلامیه را به عنوان پایه‌ای برای نقد ساختارهای پدرسالارانه و سرمایه‌داری تفسیر می‌کند. او بر «برابری ذاتی» تأکید دارد و آن را ابزاری برای مبارزه با سلسله‌مراتب اجتماعی می‌بیند که زنان و اقلیت‌ها را به حاشیه می‌راند؛ در نظریه‌اش، «حیثیت و کرامت» برابر یعنی انکار هرگونه تبعیض ساختاری در خانواده، کار و جامعه. «عقل و وجدان» مشترک، از نگاه گیل، ظرفیت همگانی برای آگاهی جمعی و همبستگی است که می‌تواند نظم‌های استثماری را دگرگون کند. رفتار «برادرانه» را او گسترش می‌دهد به روابط برابر و غیرسلطه‌گرانه، جایی که همدلی جایگزین رقابت طبقاتی شود. این تفسیر، ماده را از ایدئال انتزاعی به مطالبه عملی برای جنبش‌های اجتماعی تبدیل می‌کند. ۳ ماده یک حقوق بشر ازنگاه وکلا هرست هانوم (Hurst Hannum)، از ایالات متحده آمریکا است. حقوق‌دان برجسته بین‌المللی، ماده ۱ اعلامیه را پایه حقوقی برابری ذاتی انسان‌ها می‌داند که فراتر از مرزهای ملی، بر تعهد دولت‌ها به احترام حیثیت فردی استوار است. او تأکید دارد «آزاد زاده می‌شوند» نفی هرگونه تبعیض ساختاری در قوانین داخلی و بین‌المللی است و دولت‌ها را ملزم به ایجاد مکانیسم‌های حقوقی برای تضمین کرامت برابر می‌کند. از نگاه هانوم، «عقل و وجدان» مشترک، مبنای مشروعیت حقوق بشر است که اجازه نمی‌دهد قدرت‌های سیاسی آن را سرکوب کنند. رفتار «برادرانه» را او به عنوان الگویی برای دیپلماسی حقوق بشری تفسیر می‌کند، جایی که کشورها در روابط خود همبستگی اخلاقی را اولویت دهند. این تفسیر، ماده را به ابزاری عملی برای دادگاه‌های بین‌المللی و نظارت بر نقض‌ها تبدیل می‌کند. ۴ آسبيورن اِيده (Asbjørn Eide)، حقوق‌دان برجسته نروژی و متخصص حقوق اقلیت‌ها، ماده ۱ اعلامیه را بنیاد حقوقی «کرامت ذاتی» همه انسان‌ها می‌داند که دولت‌ها را ملزم به احترام برابر فارغ از نژاد، قومیت یا مذهب می‌کند. او «آزاد زاده می‌شوند» را نفی هرگونه سلسله‌مراتب قومی یا طبقاتی تفسیر کرده و آن را مبنای حقوق اقلیت‌ها در برابر اکثریت قرار می‌دهد؛ حیثیت و حقوق برابر یعنی انکار تبعیض‌های ساختاری در قوانین ملی. تأکید بر «عقل و وجدان» مشترک، از نگاه اِيده، ظرفیت همگانی برای مشارکت مدنی است که باید در سیاست‌گذاری‌های دموکراتیک تضمین شود. رفتار «برادرانه» را او به همبستگی بین‌گروهی گسترش می‌دهد، جایی که دولت‌ها موظف به ترویج مدارا و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیرند. این تفسیر، ماده را به چارچوبی عملی برای گزارش‌های سازمان ملل در نقض حقوق اقلیت‌ها تبدیل می‌کند پنجشنبه .۲۷ آذر ۴ ۱۴۰ https://t.me/hmanRight https://t.me/ghalamemoalem https://chat.whatsapp.com/K8ZOz0XK0eDFNtzkDAPuTZ?mode=hqrt2