واکاوی روز کارگر

🔴 روز کارگر؛ واکاوی چالش‌های بنیادین طبقه کارگر در ایران 🖍🖍🖍🖌🖌🖌✍✍✍ اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت)، روز جهانی کارگر، در حالی فرا می‌رسد که جامعه کارگری ایران با یکی از سخت‌ترین دوران‌های معیشتی و امنیتی خود دست و پنجه نرم می‌کند. این روز نه تنها نماد همبستگی جهانی، بلکه فرصتی برای بررسی موشکافانه واقعیت‌های تلخی است که بر زندگی میلیون‌ها نان‌آور در ایران سایه افکنده است . 🟡۱. سایه تهدیدهای نظامی و تأثیر آن بر سفره کارگران در فضای ملتهب سیاسی و در شرایطی که سایه تنش‌های نظامی (مانند درگیری‌های غیرمستقیم یا احتمالی با آمریکا و اسرائیل) بر کشور سنگینی می‌کند، اولین قربانیان، کارگران هستند. ◾️اقتصاد جنگی: در چنین شرایطی، بودجه‌های عمرانی و رفاهی اغلب به سمت هزینه‌های نظامی سوق داده می‌شود . ☑️ تورم انتظاری : ترس از جنگ باعث جهش نرخ ارز و تورم ناگهانی می‌شود که مستقیماً قدرت خرید ناچیز کارگران را می‌بلعد. 🔶۲. بحران مسکن؛ آرزویی دست‌نیافتنی امروز مسکن برای کارگر ایرانی از یک «نیاز اولیه» به یک «رویای محال» تبدیل شده است. با توجه به سهم ۷۰ درصدی هزینه‌های مسکن در سبد معیشت، بسیاری از کارگران به حاشیه‌نشینی، پشت‌بام‌خوابی یا زندگی در خانه‌های اشتراکی روی آورده‌اند. پروژه‌های دولتی نیز عموماً به دلیل هزینه‌های بالای ثبت‌نام، خارج از توان مالی این قشر است . ▫️🔷۳. شکاف عمیق دستمزد و سبد معیشت تعیین دستمزد سالانه همواره با انتقادات گسترده همراه است. فرمول محاسبه دستمزد معمولاً نرخ تورم واقعی را پوشش نمی‌دهد. در حالی که خط فقر به ارقام نجومی رسیده، حداقل دستمزد تنها بخش کوچکی از هزینه‌های ضروری یک خانواده چهار نفره را پوشش می‌دهد، که نتیجه‌ای جز «فقر شاغل» ندارد . ↖️۴ و ۵. ممنوعیت سندیکاها و سلب حق اعتصاب برخلاف مقاوله‌نامه‌های بین‌المللی (مانند سازمان جهانی کار)، کارگران در ایران از حق تشکیل سندیکاهای مستقل محروم هستند . ↙️ تشکل‌های فرمایشی: به جای سندیکا، نهادهایی نظیر «شوراهای اسلامی کار» فعالیت می‌کنند که منتقدان آن‌ها را بیشتر وابسته به دولت و کارفرما می‌دانند تا حامی کارگر . 🤏سرکوب اعتراضات: هرگونه تجمع یا اعتصاب صنفی برای مطالبه حقوق معوقه، اغلب با برچسب‌های امنیتی مواجه شده و با برخورد قهری پاسخ داده می‌شود . 🔵 ۶. فضای سرکوب و بازداشت فعالان صنفی فعالان کارگری که برای حقوق اولیه همکارانشان تلاش می‌کنند، مدام با احضار، بازداشت و احکام سنگین زندان روبرو هستند. این فضای امنیتی باعث شده است که هزینه مطالبه‌گری در ایران بسیار بالا برود . ⬅️ ۷. چالش بیمه بیکاری طبق گزارش‌های رسمی، حدود ۷۰۰ هزار نفر در ایران مقرری‌بگیر بیمه بیکاری هستند. اما دو مشکل اساسی وجود دارد: مبلغ ناچیز دریافتی بیمه بیکاری با توجه به تورم لحظه‌ای، حتی برای تأمین نان خشک و اجاره‌بهای حداقلی کافی نیست . ⬅️ بوروکراسی سختگیرانه: بسیاری از کارگران فصلی یا پیمانی به دلیل نوع قراردادهایشان اصلاً مشمول این بیمه نمی‌شوند. 👈۸. فقدان ایمنی و سلامت کار (حوادث کار) ایران یکی از رکوردداران حوادث کار در جهان است. نبود تجهیزات ایمنی استاندارد، نظارت ضعیف بازرسان وزارت کار و اولویت دادن سود کارفرما بر جان کارگر، روزانه باعث جان باختن یا نقص عضو چندین کارگر (به‌ویژه در بخش ساختمان و معدن) می‌شود . ⏪ ۹. ممانعت از اتحاد جنبش‌های مدنی حکومت با ایجاد فضایی دوقطبی و امنیتی، مانع از پیوند میان جنبش‌های کارگری، معلمان و دانشجویان می‌شود. این در حالی است که دردهای این اقشار (مانند معیشت، آزادی بیان و عدالت اجتماعی) دردهای مشترکی هستند. سرکوب سیستماتیک مانع از شکل‌گیری یک جبهه واحد برای تغییرات اصلاحی بنیادین شده است . ✔️۱۰. نبود رسانه مستقل کارگری در ایران رسانه‌ای که بدون واهمه و سانسور، صدای واقعی کارگر را به گوش جامعه برساند وجود ندارد. رسانه‌های رسمی تحت کنترل دولت یا نهادهای خاص هستند و تنها بخش کوچکی از مشکلات را بازتاب می‌دهند. نبود رسانه یعنی گم شدن صدای کارگر در هیاهوی سیاست . 📌نتیجه گیری از روز کارگری : روز کارگر در ایران، بیش از آنکه روز جشن باشد، روز مطالبه‌گری برای زنده ماندن است. تا زمانی که حق تشکل‌یابی آزاد، امنیت شغلی و دستمزد عادلانه به رسمیت شناخته نشود، شکاف طبقاتی و بحران‌های اجتماعی تعمیق خواهد یافت. کارگران نه صدقه می‌خواهند و نه وعده؛ آن‌ها خواهان کرامتی هستند که در گرو عدالت اجتماعی است محمد خاکساری هفته نامه قلم معلم. جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ https://t.me/ghalamemoalem https://chat.whatsapp.com/Bj5iySJauaL6yKJEPRPS05?mode=gi_t mohammad@khaksari.org