تکرار چرخه تادیخ هرگه بیاید بهتر است

🛑 تکرار چرخه تاریخ: از توهم «هر که بیاید بهتر است» تا ضرورت خرد جمعی ✍🏿✍🏿✍🏿🖍🖍🖍🖌🖌 ۱ 📜 یک بیت از دفتر تاریخ بسیاری از تحلیل‌گران و خردمندان معتقدند تاریخ بهترین آموزگار است، اما به قول احمد شاملو: «ما حافظه تاریخی نداریم.» این فقدان حافظه باعث می‌شود که در بزنگاه‌های حساس، دوباره در تله‌های قدیمی بیفتیم ۲ ⚖️ کالبدشکافی سال ۵۷؛ خشمِ بدون جایگزین در سال ۱۳۵۷، جامعه ایران زیر فشار شکنجه‌های ساواک، حاشیه‌نشینی در حلبی‌آبادها و نبود آزادی بیان به ستوه آمده بود. در آن روزگار، شعارِ غالب میان مردم این بود: «هر کسی بیاید، از شاه بهتر است.» همین ذهنیت باعث شد روح‌الله خمینی بر موج اعتراضات سوار شود. او وعده داد که تمامی خواسته‌های گروه‌های سیاسی را برآورده می‌کند و پس از انقلاب به قم رفته و به تدریس مشغول می‌شود. اما پس از پیروزی، قدرت‌طلبان و نزدیکانی چون هاشمی رفسنجانی با این استدلال که «اگر به تهران نیایید، انقلاب از بین می‌رود»، مسیر را تغییر دادند حتی خمینی شش ماه به قم رفت اما چاپلوسان می خواستند قدرت در یک نفر متمرکز شد. ۳ ⚠️ سناریوی ۱۴۰۴؛ تکرار خطای سپردن تمام تخم‌مرغ‌ها به یک سبد امروز در سال ۱۴۰۴، گویی همان سناریو در حال بازنویسی است. گروهی از ایرانیان باز هم بدون داشتن معیاری مشخص برای انتخاب رهبریِ جنبش، صرفاً بر اساس «اعتماد به فرد» حرکت می‌کنند. طبق نظریه‌های جامعه‌شناسی و روان‌شناسی سیاسی، نباید تمام قدرت و اعتماد را به یک فرد سپرد؛ بلکه باید همواره مکانیزمی برای نظارت بر قدرت وجود داشته باشد ۴ 🔍 نقد عملکرد و تناقض‌های رهبری فردی برخی امروز تمام امید خود را به رضا پهلوی گره زده‌اند، بدون اینکه بپرسند آیا ایشان شرایط و صداقت لازم برای رهبری یک جنبش را دارد؟ تجربه نشان داده رهبری که در سخنانش تناقض باشد، شایسته اعتماد مطلق نیست. ادعای داشتن «۵۰ هزار نیروی نظامی» که هرگز دیده نشدند، یا تناقض میان ادعای رضا پهلوی ماموریت گذار دارد ادعایی مثل خمینی که به قم می رود اینکه و شعارهای «جاوید شاهِ» طرفدارانش، زنگ خطری برای تکرار استبداد است. حتی اگر خود او قصد استبداد نداشته باشد، چاپلوسانِ اطرافش — همانند اطرافیان خمینی — اجازه چیزی کمتر از پادشاهی مطلق را به او نخواهند داد. ۵ 🌈 راه حل چیست؟ ائتلافِ رنگین‌کمانی ایران کشوری متکثر و متشکل از جریان‌های فکری و سیاسی گوناگون است. راه عبور از وضعیت کنونی، حذف هیچ گروهی نیست. ائتلاف فراگیر: تشکیل بلوک سیاسی از تمام جریان‌ها. حذف هر گروه، یعنی ساختن یک مخالف تازه برای آینده. نفی فردگرایی: حرکت به سمت خرد جمعی به جای قهرمان‌سازی. ✊ کلید نهایی: اعتصاب سراسری، ! راه حل واقعی برای عبور از این حکومت، تبدیل «اعتصاب سراسری» به یک گفتمان عمومی است. هر کسی باید ضرورت اعتصاب را در مدرسه، کارخانه، دانشگاه و بازار تبیین کند. اعتصاب نباید فرصتی برای سفر و تفریح تلقی شود، بلکه باید به عنوان ابزاری مدنی برای فلج کردن ساختار استبداد به کار گرفته شود. برای مطالعه جزئیات بیشتر و مقالات تحلیلی درباره «ضرورت اعتصابات»، به هفته‌نامه قلم https://t.me/ghalamemoalem مراجعه کنید. جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ https://t.me/fmphl