تفسیر ماده ۳ حقوق بشر از نظر جامعه شناسان ووحقوق دانان

🟢تفسیر ماده ۳ حقوق بشر از نظر جامعه شناسان‌ و حقوق دانان ✍🏿✍🏿✍🏿 ماده ۳ اعلامیه حقوق بشر هر فردی حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد. تحلیل ماده ۳ اعلامیه حقوق بشر از نگاه گیدون شوبرگ 🔷گیدون شوبرگ (Gideon Sjoberg)، جامعه‌شناس آمریکایی استاد دانشگاه تگزاس برجسته، نگاهی انتقادی و ساختاری به حقوق بشر داشت. او معتقد بود: «تحقق حق زندگی و امنیت، صرفاً با بیانیه‌های اخلاقی ممکن نیست؛ بلکه مستلزم وجود نهادهای دیوان سالار پاسخگو و عادلانه است. شوبرگ استدلال می‌کرد که ساختارهای قدرت و سازمان‌های بزرگ اغلب می‌توانند امنیت شخصی را (به‌ویژه برای اقلیت‌ها) تهدید کنند. بنابراین، از نظر او "امنیت" زمانی معنا می‌یابد که فرد در برابر خودسری‌های سیستم‌های اداری و دولتی محافظت شود. او تأکید داشت که بدون بررسی نابرابری‌های اجتماعی، حق آزادی و زندگی تنها یک شعار روی کاغذ باقی می‌ماند.» تفسیر ماده ۳ اعلامیه حقوق بشر از الیزابت نِویل گیل (Elizabeth Neville Gill) جامعه‌شناس و پژوهشگر بریتانیایی است که بیشتر به دلیل فعالیت‌هایش در دانشگاه اِکستر (University of Exeter) انگلستان شناخته می‌شود. در رابطه با دیدگاه او پیرامون ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق حیات، آزادی و امنیت شخصی)، نظرات او این جامعه شناس نقد ساختاری: گیل معتقد است ماده ۳ نباید صرفاً به معنای «زنده ماندن» فیزیکی باشد، بلکه باید شامل کیفیت زندگی و امنیت اجتماعی شود. امنیت بدنی: . او بر اهمیت محافظت از بدن در برابر خشونت‌های نهادینه شده، به‌ویژه در محیط‌های تحت کنترل (مانند زندان‌ها یا سیستم‌های مهاجرتی) تأکید دارد. پیوند با عدالت: از نظر او، حق حیات بدون دسترسی به عدالت اجتماعی و حذف تبعیض‌های ساختاری، معنای واقعی خود را از دست می‌دهد. مسئولیت دولت: او استدلال می‌کند که دولت‌ها نه تنها نباید جان شهروندان را بگیرند، بلکه موظف به ایجاد بستری امن برای رشد فردی هستند. زمینه اجتماعی: گیل تأکید می‌کند که «امنیت شخصی» یک مفهوم انتزاعی نیست و مستقیماً با جایگاه طبقاتی و نژادی افراد در جامعه گره خورده است. ⤵️نظر حقوقدانان در مورد ماده ۳ حقوق بشر ماری اَن گلِندون یکی از برجسته‌ترین چهره‌ها در تحلیل تاریخچه و مبانی فلسفی اعلامیه جهانی حقوق بشر است. او به ویژه در کتاب معروف خود، «دنیای نوآیین» به کالبدشکافی این سند پرداخته است. در اینجا نظر او درباره ماده ۳ (حق حیات، آزادی و امنیت شخصی) وحدت تفکیک‌ناپذیر: گلدون معتقد است ماده ۳ اعلامیه حقوق بشر«قلب تپنده» اعلامیه است که حق حیات، آزادی و امنیت را نه به عنوان سه حق جداگانه، بلکه به عنوان یک واحد یکپارچه برای کرامت انسانی پیوند می‌زند. مبنای حقوق مدنی: و این ماده را پل ارتباطی میان حقوق فردی و مسئولیت‌های اجتماعی می‌داند که بدون آن، سایر حقوق(مثل آزادی بیان یا تجمع) عملاً بی‌معنا می‌شوند. تفسیر جامع (کل‌نگر): از نظر او، «امنیت شخصی»در ماده ۳ تنها به معنای نبود خشونت فیزیکی نیست، بلکه شامل حمایت‌های قانونی و اجتماعی است که فرد برای یک زندگی آبرومندانه به آن‌ها نیاز دارد. ⬅️ریشه در حقوق طبیعی: گلدون تأکید دارد که این ماده بازتاب‌دهنده اجماع جهانی بر سر ارزش‌های بنیادینی است که فراتر از قوانین ملی و قراردادهای سیاسی قرار دارند. پاسخ به فجایع تاریخی: او این ماده را واکنشی مستقیم به جنایات جنگ جهانی دوم می‌داند که هدفش تضمین این است که هیچ دولتی دیگر نتواند به بهانه مصلحت، حیات و آزادی بلاعزل انسان را سلب کند ⏪تفسیر ماده ۳ اعلامیه حقوق بشر توسط ◀️ یوهانس مورْسینک (Johannes Morsink) یکی از معتبرترین تاریخ‌نگاران و مفسران اعلامیه جهانی حقوق بشر است. او در کتاب مشهور خود، «اعلامیه جهانی حقوق بشر: خاستگاه، تدوین و مفاهیم»، تحلیل‌های عمیقی درباره سیر تحول این مواد ارائه داده است. ستون فقرات اعلامیه: مورْسینک ماده ۳ را به عنوان یک «ماده کلیدی» می‌بیند که از نظر ساختاری، نقطه شروع حقوق شخصی در اعلامیه است و بستر را برای مواد ۴ تا ۲۱ فراهم می‌کند این ماده واکنشی مستقیم به وحشی‌گری‌های نازی‌هاست؛ یعنی زمانی که دولت‌ها به طورسیستماتیک حق حیات و امنیتبلاعزل انسان‌ها را زیر پا گذاشتند. ◀️تفسیر لیبرال-دموکراتیک: از نظر او، گنجاندن «آزادی» در کنار «حیات»، نشان‌دهنده پیروزی دیدگاهی است که زنده ماندن صرف را کافی نمی‌داند و بر حق انتخاب فردی تأکید دارد. ردّ رویکرد فایده‌گرایی: مورْسینک معتقد است این ماده تأکید می‌کند که جان و امنیت فرد نباید قربانی منافع جمعی یا ایدئولوژی‌های دولتی شود. جهان‌شمولی ذاتی: او بر این باور است که ماده ۳ زبانی را به کار گرفته که فراتر از فرهنگ‌های خاص، بر یک ضرورت بیولوژیکی و اخلاقی مشترک میان تمام بشریت دست می‌گذارد. دوشنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ https://t.me/hmanRight